ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೊಲಗಳ ದಿನ- ಈ ಮುದ್ದಾದ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೀಳಲಿ ಬ್ರೇಕ್

ಇಂದು 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (International Rabbit Day).ಈ ದಿನವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನಮಗೆ ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮೊಲದ ಕಥೆ, ಶಾಲೆಯ ಪಕ್ಕದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಬಿಳಿ ಮೊಲವನ್ನು ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಲ ಸಾಕಬೇಕೆಂದು ಅಪ್ಪನ ಬಳಿ ಹಠ ಮಾಡಿದ್ದು… ಮೊಲವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಮಕ್ಕಳ ಮೊದಲ ಗೆಳೆಯ, ಅಮಾಯಕತೆಯ ಸಂಕೇತ.

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23 ಯಾಕೆ? ಇತಿಹಾಸದ ಆಧಾರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೊಲಗಳ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಶನಿವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಅದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23 ಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ.

ಆಧಾರ 1:ಈ ದಿನವನ್ನು 1998 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ “Rabbit Charity” ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಮೊಲಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ, ತುಪ್ಪಳಕ್ಕಾಗಿ, ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೂ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಲು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಆಧಾರ 2: ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಳಿಯ ಮೊಲಗಳಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡು ಮೊಲದ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ WWF ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಮೊಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 60% ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಕಾಡು ನಾಶ, ಬೇಟೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಿನ್ನುವುದು.

ಫೋಟೋ ಹೇಳುವ ನೈಜ ಕಥೆ:ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕ ಜಯಶಂಕರ್ ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕು ಮೊಲಗಳಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮೊಲ ತಾಯಿ, ಮೂರು ಮರಿಗಳು. ಇದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಮೊಲಗಳ ಕುಟುಂಬ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯ ಕುಟುಂಬ. ತಾಯಿ ಮೊಲ ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಎದೆಗೆ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಮಲಗುತ್ತದೆ, ತಣ್ಣಗಾದರೆ ತನ್ನ ತುಪ್ಪಳವನ್ನೇ ಕಿತ್ತು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹೊದಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತ್ಯಾಗ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲೂ ಕಡಿಮೆ.

ನಮ್ಮ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿ. ಕಾವೇರಿ ದಡದಲ್ಲಿ, ಕಡತನಾಳು ರಣಗಂಭ ಬಾರೆ,ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಚಾಮನ್ ಬಯಲಿನ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಜೆಯಾದರೆ ಮೊಲಗಳು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗ ಕಾಣುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ರೈತರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, “ಮೊಲ ಹೊಲ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ” ಎಂದು. ಆದರೆ ನಿಜಾಂಶವೇ ಬೇರೆ. ಮೊಲ ಹೊಲ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಾವು ಮೊಲದ ಜಾಗವನ್ನು ಹೊಲ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೊಲ:ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಗುವಿಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೊಲವನ್ನು ತೋರಿಸಿ. ಆ ಮಗುವಿನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಬರುವ ಖುಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಮೊಲವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಪ್ರೀತಿ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ “Rabbit Therapy” ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾ 20 ನಿಮಿಷ ಮೊಲದ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತಂಕ 40% ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರ.

ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ? ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಮೊಲ ತಂದು, ಎರಡು ದಿನ ಆಟವಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ಬಿಸಾಕುತ್ತೇವೆ. ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿ, ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಮಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟರೆ ಸಾಕು,ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಮೊಲಗಳು ಹಸಿರು ಸೊಪ್ಪು, ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಜೊತೆ ಖುಷಿಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಪಂಜರವಲ್ಲ, ಮುಕ್ತ ಹಸಿರು.

ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು? ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸಂದೇಶ “ಅಮಾಯಕ ಮೊಲಗಳ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ನಮ್ಮ ಹೊಣೆ” ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹೊಣೆ.
ಸಾಕಬೇಡಿ, ರಕ್ಷಿಸಿ: ಮೊಲವನ್ನು ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಕೊಂಡು ತಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮೊಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡದು. ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಲ ಇದ್ದರೆ, ದಿನಾ 4 ಗಂಟೆ ಅದನ್ನು ಪಂಜರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಿಡಿ, ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ಕೊಡಿ, ನೀರು ಕೊಡಿ.ಬೇಟೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ: ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮೊಲ ಬೇಟೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಂಡರೆ ತಕ್ಷಣ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ (1926) ಕರೆ ಮಾಡಿ. ಮೊಲವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ಪ್ರಕಾರ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಲದ ಕಥೆ ಹೇಳುವಾಗ, “ಆಮೆ ಮತ್ತು ಮೊಲ” ದಲ್ಲಿ ಮೊಲ ಸೋತಿತು ಎಂದು ಹೇಳಬೇಡಿ, “ಮೊಲ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ, ಎಷ್ಟು ಅಮಾಯಕ” ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಪ್ರಾಣಿ ದಯೆ ಕಲಿಸಿ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು ಇವೆ. ಇದು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ ಮೊಲಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆಳಕು, ಹಸಿರು ಪ್ರಪಂಚವಾಗಿದೆ.

ಈ 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ರಂದು, ಒಂದು ಮೊಲವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷ ನಿಂತು ನೋಡಿ. ಅದರ ಕಿವಿ ಅಲುಗಾಡಿಸುವುದನ್ನು, ಮೂಗು ಅಲುಗಾಡಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ. ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಜಗತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಮುದ್ದು ಅಮಾಯಕ ಜೀವಗಳಿಗೂ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂದು.ಒಂದು ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಕೊಡಿ, ಒಂದು ಹಿಡಿ ಹುಲ್ಲು ಕೊಡಿ, ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಕೊಡಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕೇಳುವುದು ಅದನ್ನೇ ಎಂದು ಕೆ ಎಸ್ ಜಯಶಂಕರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆಧಾರಗಳು:

1. International Rabbit Day – Rabbit Charity UK 1998
2. WWF India – Lagomorphs Report 2023
   3. NIMHANS Bangalore – Animal Assisted Therapy Study 2022