ಇಂದು ಬೆಳಗ್ಗೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ವೊಂದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಫೋಟೋಗಳು ಬಂದವು. ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಶರ್ಟ್, ಕೆಂಪು ಟೋಪಿ ಹಾಕಿ ಮುಷ್ಟಿ ಎತ್ತಿರುವ ಯುವಕ, ಕೆಳಗೆ ಬರಹ “ಆತನಿಗೆ ಇವತ್ತಿಗೆ 118 ವರ್ಷ, 23 ವರ್ಷ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ, ನಂತರ ಭಾರತೀಯರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದಾನೆ. ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿರುತ್ತಾನೆ! ವೀರ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್”.
ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಯುವಕನ ಮುಖ, ಜೊತೆಗೆ ನೇಣುಗಂಬದ ನೆರಳು, ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸಂದೇಶ “ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಿಚ್ಚು ಹಚ್ಚಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ”.
ಈ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳೇ ಇಡೀ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ನನ್ನು ಹೇಳಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಇಂದು ಅವರ 119ನೇ ಜನ್ಮದಿನ. ಹೌದು, ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 1907 ರಂದು ಪಂಜಾಬಿನ ಬಂಗಾ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಅದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದರೆ 1907 ರಿಂದ 2026ಕ್ಕೆ 119 ವರ್ಷ. ಜನರು 118 ಎಂದು ಬರೆಯುವುದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸ 119 ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಆತ ಮಾತ್ರ 23 ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟರು.
23 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ?ನಾವು 23ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ? ಡಿಗ್ರಿ ಮುಗಿಸಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ, ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಹುಡುಗ 23ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನೇಣುಗಂಬವನ್ನು ನಗುನಗುತ್ತಾ ಏರಿದರು.
ಅವನ ಜೀವನವನ್ನು ಮೂರು ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾಗ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾ ಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ನೋಡಿ, ಆ ರಕ್ತಸಿಕ್ತ ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಾಟಲಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದು. ಎರಡನೆಯದು ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಲು ಸಾಂಡರ್ಸ್ ನನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ್ದು. ಮೂರನೆಯದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಿವಿ ಕೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಎಸೆದು, ಓಡಿಹೋಗದೆ “ನಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ” ಎಂದು ನಿಂತಿದ್ದು.ಬಾಂಬ್ ಯಾರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಕೇವಲ ಸದ್ದು ಮಾಡಲು ಎಸೆದ ಬಾಂಬ್. ಆದರೆ ಆ ಸದ್ದು ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಡುಗಿಸಿತು.
ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಹೇಳುವ ನಿಜವಾದ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಒಂದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾಲಿದೆ “ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಶೋಷಣೆ, ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸಮಸಮಾಜದ ನಿರ್ಮಾಣವೂ ಅವರ ಕನಸಾಗಿತ್ತು”.
ಇದು ನೂರರಷ್ಟು ನಿಜ. ನಾವು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ನನ್ನು ಕೇವಲ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಅವನು ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ವೈಚಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿ ನೋಡಿ. ಲೆನಿನ್, ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಸಮಾಜವಾದ. ಅವನು ನಾಸ್ತಿಕನಾಗಿದ್ದ. “ನಾನೇಕೆ ನಾಸ್ತಿಕ” ಎಂಬ ಅವನ ಲೇಖನ ಇಂದಿಗೂ ಯುವಕರನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ “ಕೇವಲ ಬಿಳಿಯರನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಶೋಷಕರು ಕುಳಿತರೆ ಅದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ”.
ಅದಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಘೋಷಣೆ “ಇಂಕ್ವಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್”. ಇದರ ಅರ್ಥ “ಕ್ರಾಂತಿ ಚಿರಾಯುವಾಗಿರಲಿ”. ಇದು ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಘೋಷಣೆ. ಇಂದು ನಾವು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯ ಕಂಡಾಗ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಂಡಾಗ, ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಕಂಡಾಗ ಅದೇ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೂಗುತ್ತೇವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ.
23 ವರ್ಷ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ.
ಭಗತ್ 23 ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ದೇಹದಿಂದ ಬದುಕಿದ್ದರು, ಆದರೆ 1931 ಮಾರ್ಚ್ 23 ರಂದು ಲಾಹೋರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಗುರು, ಸುಖದೇವ್ ಜೊತೆ ನೇಣಿಗೇರಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನು ಪ್ರತಿ ಭಾರತೀಯನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.
ನೀವು ಯಾವುದೇ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾರ ಫೋಟೋ ಇದೆ ನೋಡಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್. ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ನೋಡಿ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಟೋಪಿ. ಅವನು 23 ವರ್ಷದ ಯುವಕರ ಐಕಾನ್. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಮುದುಕನಾಗಿ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ, ಯುವಕನಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟರು.
ಇಂದಿನ ಯುವಕರಿಗೆ ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ನಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದುದು ಬಾಂಬ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಅವನ ಓದು, ಅವನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಗುಣ, ಅವನ ತ್ಯಾಗ. ಅವನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ 116 ದಿನ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ್ದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹಕ್ಕು ಸಿಗಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದು 80 ವರ್ಷವಾಯಿತು. ನಾವು ಇನ್ನೂ ಶೋಷಣೆಮುಕ್ತ ಸಮಾಜ ಕಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಕಂಡ ಕನಸಿನ ಸಮಸಮಾಜ ಇನ್ನೂ ದೂರವಿದೆ. ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಕೇವಲ ಫೋಟೋಗೆ ಹಾರ ಹಾಕಿದರೆ ಸಾಲದು. ಅವನ ಕೊನೆಯ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಬರೆದಿದ್ದ “ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬಹುದು, ಆದರೆ ನನ್ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ”.ನಿಜ, ಇಂದು 2026 ರಲ್ಲೂ ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ಬದುಕಿವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ “ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿರುತ್ತಾರೆ! ಇಂಕ್ವಿಲಾಬ್ ಜಿಂದಾಬಾದ್ ಎಂದು ಕೆ ಎಸ್ ಜಯಶಂಕರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
