ಆಗಸ್ಟ್ 15. ಭಾರತವು ತನ್ನ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು, ದೇಶದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ನೆನೆಯುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ. ಈ ದಿನವೇ ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಜಯಂತಿ ಕೂಡ ಬಂದಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕೆಂಪು-ಹಳದಿ ಕನ್ನಡ ಬಾವುಟ ಹಿಡಿದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೇಳಲು ಕರೆನೀಡಿದ ರಾಯಣ್ಣನ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ನೆನೆಯೋಣ.
ನಮ್ಮ ದೇಶದ 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ನಾವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದೆವು. 2026ಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರುವ ಭಾರತ ಇಂದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕತೆ. ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯಿಂದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜ, ಮಕ್ಕಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ “ಜೈ ಹಿಂದ್, ವಂದೇ ಮಾತರಂ” ಘೋಷಣೆ.
ಆದರೆ ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹುತಾತ್ಮರ ರಕ್ತದಿಂದ ತೋಯ್ದಿದೆ. ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿತ್ತೂರು ಕೋಟೆಯವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕಣದಲ್ಲೂ ಹೋರಾಟದ ಕಥೆ ಇದೆ. ಈ 80 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಬಡತನದಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ, ಅನಕ್ಷರತೆಯಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ನಡೆದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೂ “ಸರ್ವರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಮಾನತೆ” ಎಂಬ ಕನಸು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ.
ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾಗದ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದೇ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಹುತಾತ್ಮ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ.1798ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಯಣ್ಣ, ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಸೇನಾಪತಿ. 1824ರಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಯಣ್ಣ ಅವರ ಬಲಗೈಯಾಗಿದ್ದರು. ರಾಣಿಯ ಮರಣದ ನಂತರವೂ ಅವರು ಹೋರಾಟ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಿತ್ತೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಾಗ, ರಾಯಣ್ಣ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರದಿಂದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರ ಮೂಗಿನ ನೇರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಕಾಡು-ಮೇಡು ಸುತ್ತಿ, ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ “ನಮ್ಮ ನೆಲ, ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 1830ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು ನಂದಗಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವರ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಮುಂದೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಾಗ, “ನಾನು ಅಪರಾಧಿ ಅಲ್ಲ. ನನ್ನ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದೆ” ಎಂದು ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದರು. 1831ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು ನಂದಗಡ ಕೋಟೆಯ ಎದುರು ಅವರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಯುವ ಮುನ್ನ “ನನ್ನ ದೇಹ ಬಿದ್ದರೂ ನನ್ನ ಕಲ್ಪನೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದಿದ್ದರು.
ಇಂದು ನಾವು 80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ರಾಯಣ್ಣ ತೋರಿಸಿದ ದಾರಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದು, ನಾವು ಭಾರತೀಯರು ಎಂಬ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೊಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ವಂತ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಇಂದು ನಾವು ಮೇಡ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅದೇ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಕಾರಣ.ರಾಯಣ್ಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತ, ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ಜನ ಭಾಗಿದಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೂ ಅದೇ ಮೂಲ.ತನ್ನ ಕುಟುಂಬ, ಜೀವನ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ನಮ್ಮ ಯೋಧರು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಆರಡಿ ಕಾಯದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಕನ್ನಡ ಬಾವುಟ ಹಾರಿಸುವ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಇಂದು ಯುವಕರ ಪ್ರೇರಣೆ. “ಕ್ರಾಂತಿವೀರ” ಎಂಬ ಬಿರುದು ಅವರಿಗೆ ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ.
80 ವರ್ಷದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂಭ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ: ನಿಜವಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಏನು? ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಾಕೇ? ಬಡತನ, ಅನಕ್ಷರತೆ, ಮೌಢ್ಯದಿಂದ ನಾವು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆಯೇ?
ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಾಯಣ್ಣನ ಕಥೆ ನಮಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲಿಲ್ಲ. ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಭಯದ ವಿರುದ್ಧವೂ ಹೋರಾಡಿದರು.
80ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ನಾವು ಎರಡು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡೋಣ. ಒಂದು ದೇಶದ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಎರಡು ಪ್ರತಿ ಮಗುವನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು. ರಾಯಣ್ಣನ ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ ಒಂದೇ ದಿನ ಬಂದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ. ಇದು ನಮಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದೇಶ “ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ, ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೂ ಕಷ್ಟ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಹೋರಾಡಬೇಕು”ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಬಾವುಟವೂ ಹಾರಲಿ. ರಾಯಣ್ಣನ ಆಶಯದಂತೆ “ನಮ್ಮ ನಾಡು, ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ, ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ” ಉಳಿಯಲಿ ಎಂದು ಕೆ ಎಸ್ ಜಯಶಂಕರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
