ಮೈಸೂರು: ಖ್ಯಾತ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಗಾನ ಕೋಗಿಲೆ ಎಸ್.ಜಾನಕಿ ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎಸ್. ಜಾನಕಿ (ಶಿಷ್ಟಾಲ ಜಾನಕಿ) ಅವರ ಹೆಸರು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಂಥದ್ದು. ತಮ್ಮ ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲಕ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರಸಿಕರ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದಿರುವ ಅವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾನಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಜಪಾನಿ, ಅರೇಬಿಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನಂತಹ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಒಟ್ಟು 17ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 48,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ.
ಜನನ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳು
ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು 23 ಏಪ್ರಿಲ್ 1938 ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೆಪಲ್ಲೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಂಗೀತದ ಕಡೆಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರು, ತಮ್ಮ 3ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪೈಡಿಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬ ಗುರುಗಳ ಬಳಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
1956ರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಜೇತರಾದ ಜಾನಕಿ ಅವರು, ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರಿಂದ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದರು. ಆನಂತರ ಚೆನ್ನೈಗೆ (ಅಂದಿನ ಮದ್ರಾಸ್) ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎವಿಎಂ (AVM) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರ ‘ರಸಿಕ್ ಬಲಮಾ’ ಗೀತೆಯನ್ನು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು ನೀಡಿತು.
ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಪಯಣ
ಜಾನಕಿ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು 1957ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ‘ವಿಧಿಯಿನ್ ವಿಳಯಾಟ್ಟು’ ಮೂಲಕ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಿ. ಚಲಪತಿ ರಾವ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ತೆಲುಗಿನ ‘ಎಂ.ಎಲ್.ಎ’ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ‘ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ’ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ಸಾಲಾಗಿ ಬಂದವು.
ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾದ ಹಾಡೆಂದರೆ 1958ರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದ ‘ಸಿಂಗಾರವೇಲನೆ ದೇವ’ ಎಂಬ ಗೀತೆ. ನಾದಸ್ವರ ವಿದ್ವಾಂಸ ಕರೈಕುರುಚ್ಚಿ ಅರುಣಾಚಲಂ ಅವರ ನಾದಸ್ವರದ ದನಿಗೆ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡುವಂತೆ ಜಾನಕಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಈ ಹಾಡು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಅವರತ್ತ ತಿರುಗಿ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಅತಿ ಕಷ್ಟದ ಗೀತೆ: ಕನ್ನಡದ ‘ಹೇಮಾವತಿ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ “ಶಿವ ಶಿವ ಎನ್ನದ ನಾಲಿಗೆ ಏಕೆ?” ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗೀತೆಯು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಜಾನಕಿಯವರೇ, “ಇದು ನನ್ನ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಪಟ್ಟು ಹಾಡಿದ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಹಾಡು” ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಗಾನ ಮೇಳೈಕೆ
ಕೇವಲ ಸಹ-ಗಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾದ್ಯಗಾರರ ವಾದನಗಳೊಂದಿಗೂ ಜಾನಕಿ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
- ಕನ್ನಡದ ‘ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಹನಾಯ್ ವಾದನದೊಂದಿಗೆ ಮೂಡಿಬಂದ ‘ಕರೆದರು ಕೇಳದೆ’ ಗೀತೆ ಇಂದಿಗೂ ಒಂದು ಮಾಸ್ಟರ್ ಪೀಸ್.
- ಎಂ.ಎಸ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಪಿಟೀಲು, ನಾಮಗಿರಿಪೇಟೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ನಾದಸ್ವರ ಹಾಗೂ ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ಕೊಳಲು ವಾದನದೊಂದಿಗೂ ಅವರು ಧ್ವನಿಗೂಡಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಗಾಯನದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ ಡಾ. ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಜಾನಕಿಯವರ ಗಾಯನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾ, “ಜಾನಕಮ್ಮ ಯಾವುದೇ ಹಾಡನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ರೀತಿ, ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ಗಾನಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬೆರೆಸುವ ಕಲೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು. ಹಾಡುವಾಗ ಅವರು ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಜಾನಕಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಡಿ ಸಾಯಿಬಾಬಾರ ಪರಮ ಭಕ್ತೆಯಾದ ಅವರು, “ನಿಜ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ನಾನು ಹಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ದೈವವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕಾಯಕ” ಎಂದು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ಮನಮೋಹಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳು
ಎಸ್. ಜಾನಕಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದರೂ, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂಡಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮಧುರ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು:
- ಬಾನಲ್ಲೂ ನೀನೆ ಭುವಿಯಲ್ಲೂ ನೀನೆ (ಬಯಲುದಾರಿ)
- ಗಗನವು ಎಲ್ಲೋ ಭೂಮಿಯು ಎಲ್ಲೋ (ಗೆಜ್ಜೆಪೂಜೆ)
- ಕಂಗಳು ತುಂಬಿರಲು ಕಂಬನಿ ಧಾರೆ (ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ)
- ಕರೆಯೆ ಕೋಗಿಲೆ ಮಾಧವನ (ನವಜೀವನ)
- ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆ ತಂದಿರುವೆ (ನಾ ಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗ)
- ಪೂಜಿಸಲೆಂದೇ ಹೂಗಳ ತಂದೆ
- ಯುಗ ಯುಗಾದಿ ಕಳೆದರೂ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳು (Duets):
- ಒಲಿದ ಜೀವ ಜೊತೆಯಲಿರಲು ಬಾಳು ಸುಂದರ
- ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ (ಕನ್ಯಾರತ್ನ – ಪಿ.ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ)
- ಜೀವ ವೀಣೆ ನೀಡು ಮಿಡಿತದ ಸಂಗೀತ (ಹೊಂಬಿಸಲು)
- ಎಲ್ಲೂ ಹೋಗೋಲ್ಲಾ ಮಾಮ (ಗಂಧದ ಗುಡಿ – ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗಿಯ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ)
- ಈ ಸಂಭಾಷಣೆ (ಧರ್ಮಸೆರೆ)
- ನಾನೇ ಭಾಗ್ಯವತಿ ಇಂದು ನಾನೇ ಪುಣ್ಯವತಿ (ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಲ್ಯಾಣ – ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ)
ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು:
- ಗಜಮುಖನೆ ಗಣಪತಿಯೇ ಭಾನುವಾರದಂದು
- ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ಸೊಬಗಿನ ಐಸಿರಿ ಚೆಲುವಿನ ವರ ಶೃಂಗೇರಿ
- ಇವಳೇ ವೀಣಾಪಾಣಿ
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಅವರ 6 ದಶಕಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆಗೆ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ:
- 4 ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
- ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ 30ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು (ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ).
- ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ.
- 2014ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ‘ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’.
