ಅಶ್ವಯುಜ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ದಿನ ಕೇವಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಆತ್ಮವೊಂದು ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಪವಿತ್ರ ದಿನ. ಇಂದು ಆದಿಕವಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜಯಂತಿಯಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವತಿಯಿಂದ ನಾವಿಂದು ಈ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಯಂತಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೂಮಾಲೆ, ಒಂದು ಭಾಷಣ, ಒಂದು ದಿನದ ಮೆರವಣಿಗೆ. ಆದರೆ ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಈ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ನಾವು ಸಮಯದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೇತುಹಾಕಿರುವ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಸುಳ್ಳಿನ ಪರದೆಯನ್ನು ಹರಿದು ಹಾಕಬೇಕಿದೆ. ನಮ್ಮ ಆದಿಕವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಸತ್ಯದ ದೀಪವನ್ನು ಬೆಳಗಬೇಕಿದೆ. ಆ ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಈ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಲುಪಬೇಕು. ಅದೇ ಈ ಲೇಖನದ ದಿವ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.
ಯಾರು ಈ ವಾಲ್ಮೀಕಿ? ಹುಟ್ಟು,ಬಾಲ್ಯ,ವಿವಾಹದ ಅನಾವರಣ ಇದಾಗಿದೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದು 3 ಕಥೆಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದು ಸತ್ಯ? ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೆಂದರೆ ಲೇಖಕನೇ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ಆತ್ಮಕಥನ, ಅಂದರೆ ಪ್ರೈಮರಿ ಸೋರ್ಸ್.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಉತ್ತರಕಾಂಡದ 96ನೇ ಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ: ಪ್ರಚೇತಸೋಹಂ ದಶಮಃ ಪುತ್ರೋ ರಾಘವನಂದನ” ಅರ್ಥ: ನಾನು ಪ್ರಚೇತಸ ಮಹರ್ಷಿಯ 10ನೇ ಮಗ. ಪ್ರಚೇತಸರು ಯಾರು? ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿತರಾದ ವರುಣ ದೇವರ ಪುತ್ರ, ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ. ಅಂದರೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬ್ರಹ್ಮಕುಲದವರು, ಋಷಿಕುಲದವರು.
ಎರಡನೇ ಕಥೆ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮಗ ಅಗ್ನಿಶರ್ಮ ರತ್ನಾಕರನಾದ ಎಂದು. ಮೂರನೇ ಕಥೆ ಜಾನಪದ ಕಥೆ ಬೇಡರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು ಎಂದು. ಆದರೆ ಈ ಎರಡೂ ನಂತರದ ಕಾಲದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಮೂಲ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ.
ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಹೇಗಿತ್ತು? ಮೂಲ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನೇರ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯವೇ ಮಹಾನ್ ಸಾಕ್ಷಿ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ವೇದ, ವೇದಾಂಗ, ಧನುರ್ವೇದ, ಗಾಂಧರ್ವ ವೇದ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಯುರ್ವೇದದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ವರ್ಣನೆಗಳಿವೆ. ರಾಜನೀತಿಯ ಒಳಹೊರಗು, ಅರಣ್ಯದ ಸಸ್ಯಗಳ ಹೆಸರು, ಖಗೋಳದ ಗತಿಗಳು… ಇದು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಕಠೋರವಾಗಿ ಕಲಿತ ಮಹಾ ಪಂಡಿತನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ, ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಬೇಡನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸತ್ಯ ವಿವಾಹ. ಮೂಲ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ 24,000 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ತಪಸ್ವಿ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಮತಂಗಿ ಎಂಬ ಹೆಂಡತಿಯರ ಹೆಸರು ಹೇಳುವುದು, ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿದ ಎಂಬ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ನಂತರದ ಪುರಾಣಕಾರರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ತೇಪೆ.
ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸುಡುವ 5 ವಜ್ರದಂತಹ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಕಳ್ಳ, ಕಟುಕ, ಬೇಡ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಪಪ್ರಚಾರ. ಈ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಸುಡಲು ಇಲ್ಲಿವೆ 5 ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು.
ಸಾಕ್ಷ್ಯ 1:
ಮೂಲ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ. 24,000 ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ “ನಾನು ರತ್ನಾಕರ, ಕಳ್ಳನಾಗಿದ್ದೆ” ಎಂದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ.
ಸಾಕ್ಷ್ಯ 2:
ಕಥೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ 1500 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ. ಈ ಕಳ್ಳನ ಕಥೆ ಇರುವುದು ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಲ್ಲ. ಅದು ಇರುವುದು ಕ್ರಿ.ಶ. 7-8ನೇ ಶತಮಾನದ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ನಾಗರ ಖಂಡ 184ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಆನಂದ ರಾಮಾಯಣದ ಮನೋಹರ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ. ಅಂದರೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು 6000 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತ – ಇಂಟರ್ ಪೊಲೇಶನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷ್ಯ 3:
ಭಾಷಾ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯ. ಬರೋಡಾ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಎಡಿಶನ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಹರ್ಮನ್ ಜೇಕಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಭಾಷೆ ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಿದೆ. ಇದು ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವೇದ ಕಲಿತವನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.
ಸಾಕ್ಷ್ಯ 4:
ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾರ್ಶನಿಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ಡಾ. ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ “ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ”ದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ವಾಲ್ಮೀಕಿಯನ್ನು ಬೇಡ, ಕಳ್ಳ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ತಂತ್ರ. ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿ ಬೇಡ ಜನಾಂಗದಿಂದ ಬಂದರೆ ಆ ಜನಾಂಗವೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ ‘ಅವನು ಮೊದಲು ಪಾಪಿ, ನಂತರ ಋಷಿಯಾದ’ ಎಂದು ಕಥೆ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.” ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕೂಡ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯನ್ನು ಮೂಲ ಋಷಿ, ಆದಿಕವಿ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷ್ಯ 5: ರಾಮಾಯಣದೊಳಗಿನ ವಿರೋಧಾಭಾಸ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಬೇಡನೇ ಆಗಿದ್ದರೆ, ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬೇಡರನ್ನು ಯಾಕೆ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ? ಗುಹನೆಂಬ ನಿಷಾದರಾಜನನ್ನು ರಾಮ ತನ್ನ ಸಹೋದರನೆಂದು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಬರಿಯೆಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಿಳೆಯ ಎಂಜಲು ಹಣ್ಣನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ.ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಋಷಿಯಾದದ್ದು ಒಂದು ಕರುಣೆಯ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ. ತಮಸಾ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಯ ಜೋಡಿ ಪ್ರಣಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ನಿಷಾದ ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೊಂದ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯ ಆಕ್ರಂದನ ಕೇಳಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಹೃದಯ ಕರಗಿತು. ಶೋಕವೇ ಶ್ಲೋಕವಾಯಿತು. ಅವರ ಬಾಯಿಂದ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕ:
“ಮಾ ನಿಷಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ತ್ವಮಗಮಃ ಶಾಶ್ವತೀಃ ಸಮಾಃ |
ಯತ್ ಕ್ರೌಂಚಮಿಥುನಾದೇಕಮ್ ಅವಧೀಃ ಕಾಮಮೋಹಿತಮ್ ||”
(ಬಾಲಕಾಂಡ, 2ನೇ ಸರ್ಗ, 15ನೇ ಶ್ಲೋಕ)
ಅವರು ಕೇವಲ ಕವಿಯಲ್ಲ, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಪಿ.ವಿ. ವರ್ತಕ್ ಮತ್ತು ಐ-ಸರ್ವ್ ಸಂಸ್ಥೆ ನಾಸಾದ ಪ್ಲಾನೆಟೋರಿಯಂ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಬಾಲಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ರಾಮನ ಜನನದ ಗ್ರಹಸ್ಥಿತಿ ಸೂರ್ಯ ಮೇಷದಲ್ಲಿ, ಶನಿ ತುಲಾದಲ್ಲಿ, ಗುರು ಕರ್ಕಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5114ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10ರಂದು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಹೇಳಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಕರ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ತಮ್ಮ “ಡೇಟಿಂಗ್ ಆಫ್ ರಾಮಾಯಣ ಈರಾ” ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ವರ್ಣಿಸಿದ ಪಂಪಾ ಸರೋವರ, ಋಷ್ಯಮೂಕ, ಮಾಲ್ಯವಂತ ಪರ್ವತಗಳು ಇಂದಿನ ಹಂಪಿ-ಆನೆಗೊಂದಿ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇವೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ ರಾಮನ ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ನಾಡು.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಅವರು ನಿಖರ. ಚಿತ್ರಕೂಟದಲ್ಲಿ 57 ಬಗೆಯ ಮರಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿ ವಿವಿಯ ಡಾ. ಡಿ.ಎನ್. ತಿವಾರಿ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ 57ರಲ್ಲಿ 49 ಮರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲೇ ಇವೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ “ಬಾಟನಿ ಇನ್ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ” ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜರ್ಮನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರ್ ತಮ್ಮ “ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಏನ್ಷಿಯಂಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತ ಲಿಟರೇಚರ್” ನಲ್ಲಿ “ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಇಸ್ ದಿ ಫಸ್ಟ್ ಪೊಯೆಟ್ ಹೂ ಗೇವ್ ಎ ಡೆಫಿನಿಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಟು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪೊಯೆಟ್ರಿ” ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ ಎರಡು ದರ್ಶನಗಳು.
ನಮ್ಮ ನಾಡಿಗೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ನಂಟು ಇನ್ನೂ ಗಾಢ. ಕುಮಾರ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ರಾಮಾಯಣ. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪಡೆದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮ “ರಾಮೋ ವಿಗ್ರಹವಾನ್ ಧರ್ಮಃ” – ಧರ್ಮದ ಮೂರ್ತಿ. ಕುವೆಂಪುಗೆ ರಾಮ ಮಾನವ, ಅವನಲ್ಲೂ ಅನುಮಾನ, ಕೋಪ, ದುಃಖ ಇದೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಸೀತೆ ಪತಿವ್ರತೆ, ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ. ಕುವೆಂಪು ಸೀತೆ ಬಂಡಾಯಗಾರ್ತಿ, ರಾಮನನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಲ್ಲಿ ರಾವಣ ಖಳನಾಯಕ, ಕುವೆಂಪುಗೆ ಅವನು “ಶಾಪಗ್ರಸ್ತ ಮಹಾತ್ಮ”. ವಾಲ್ಮೀಕಿಯಲ್ಲಿ ದುರಂತ ಅಂತ್ಯ ಸೀತೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲೀನ. ಕುವೆಂಪು ಈ ದುರಂತವನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ರಾಮ-ಸೀತೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಂದರೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ “ದೇವರು ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಕೆಳಗಿಳಿದ ಕಥೆ” ಆದರೆ ಕುವೆಂಪು ರಾಮಾಯಣ “ಮನುಷ್ಯನೇ ದೇವರಾಗಿ ಮೇಲೆ ಏರಿದ ಕಥೆ”. ಅದೇ ಮನುಜಮತ, ವಿಶ್ವಪಥ.
ಇಂದಿನ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ – ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಂದೇಶ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ ಕೇವಲ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ರಾಮರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮಗು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ತಿರಸ್ಕೃತಳಾದ ಸೀತೆಗೆ. ರಾಮನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದು ಗುಹನೆಂಬ ಬೇಡ, ಶಬರಿಯೆಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ಮಹಿಳೆ, ಹನುಮಂತ, ಸುಗ್ರೀವ. ಅಂದರೆ ದೇವರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಸಹಾಯ ಬೇಕು, ಯಾವ ಜಾತಿ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಆಶ್ರಮವೇ “ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ, ಬೇಟಿ ಪಡಾವೋ” ಗೆ ಮೊದಲ ನಿದರ್ಶನ. ಸೀತೆಯ ಮಕ್ಕಳಾದ ಲವ-ಕುಶರಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ, ಶಸ್ತ್ರ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿಸಿದರು. ಅದು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಮೊದಲ ಗುರುಕುಲ.
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸಂಕಲ್ಪವೇನು? ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಮೆರವಣಿಗೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು. ಟ್ರಸ್ಟ್ ವತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಮಾಯಣದ ಪುಸ್ತಕವಿರಲಿ, ಪ್ರತಿ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆಯ ಚರ್ಚೆಯಾಗಲಿ, ಪ್ರತಿ ಯುವಕನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ “ನನ್ನ ಹುಟ್ಟು ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಂತ್ರ ಮೊಳಗಲಿ.ಸುಳ್ಳಿನಿಂದ ಸತ್ಯದತ್ತ ಸಾಗುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಮರ್ಪಣೆ. ಈ ಬೆಳಕು ಸಮರ್ಪಣ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಿಂದ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಹರಡಲಿ.
ಕೂಜಂತಂ ರಾಮ ರಾಮೇತಿ ಮಧುರಂ ಮಧುರಾಕ್ಷರಮ್ ಆರುಹ್ಯ ಕವಿತಾಶಾಖಾಂ ವಂದೇ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಕೋಕಿಲಮ್ ಎಂದು ಕೆ ಎಸ್ ಜಯಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆಕರಗಳು: 1.ಬರೋಡಾ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಎಡಿಷನ್
2.ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಆನಂದ ರಾಮಾಯಣ
3.ಡಾ. ಪಿ.ವಿ. ವರ್ತಕ್, I-SERVE ಸಂಶೋಧನೆ
4.ಡಾ. ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಬುರ್ಗಿ, ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಕೃತಿಗಳು
5.ಕುವೆಂಪು ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ





